سيد محمد على ايازى
16
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
بنابر اين ، اگر در تاريخ آمده است ، قرآن را در مصحف قرار دادند ، يعنى اولا از حالت پراكندگى و اوراق و الواح در آورند . ثانيا درميان دو جلد گذاشتند و فرق ميان قرآن و مصحف در اين دو عنوان مىباشد بويژه با توجه با نوشت افزارهاى متنوعى كه در گذشتهها وجود داشته و زمينه جمعآورى و انسجام را بيش از هر زمانى طلب مىكرده است . 2 - بكارگيرى مصحف در اسلام گفتيم صحف همواره به نوشتهها و دفترها اطلاق مىشده ، و در قرآن در مورد كتابهاى انبياء به كار رفته است و هر گاه از قرآن ياد شده با عنوان كتاب آمده است ( به عنوان نمونه : بقره / 2 ، 44 ، 121 ، 146 ، 174 ، 231 ) گر چه حتى عنوان كتاب هم اسم اختصاصى قرآن نيامده و امتهاى پيشين با عنوان اهل كتاب توصيف شدهاند ، اما به هر حال فقط يك بار از قرآن به صحف ياد شده و آن هم در آغاز بعثت پيامبر و در سورهاى مكى : رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفاً مُطَهَّرَةً ( البيّنة / 2 ) « 1 » اما مصحف در عهد رسول خدا كمتر به قرآن تعبير مىشده و دست كم علم براى اين كتاب نبوده ، گو اينكه از قرآن در موارد گوناگون با اين واژه ياد شده ( كه بعيد نيست اطلاق اين
--> ( 1 ) - آقاى حسن مصطفوى در كتاب التحقيق فى كلمات القرآن ( ج 6 / 227 ) مىنويسد : بعيد نيست كه مراد از صحف در آيهء صحف روحانى يعنى الواح قلوب انبياء و انواع عقول و ملائكه حاملين وحى باشد و اينكه گفته شده : مطهره ناظر به همين خصوصيات مىباشد ، اما علامه طباطبايى ( الميزان ، ج 20 / 377 ) اين مطلب را نمىپذيرد و به دليل آغاز وحى ، پارههاى وحى قرآنى را صحف مىداند چنان كه در سوره عبس فرموده : فى صحف مكرّمه و در جاى ديگر اين تطهير را براى قرآن استعمال كرده است : لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ ( الواقعة / 79 ) به اين جهت اطلاق مطهّرة مانعى براى استعمال صحف براى قرآن نمىباشد .